Waarom goede slaap essentieel is voor lichaam en brein

duda-wsm • 4 februari 2026

Waarom goede slaap zo belangrijk is – en wat we kunnen leren van Nederlandse cijfers

Slaap wordt vaak onderschat, maar het speelt een cruciale rol in onze gezondheid en ons dagelijks functioneren. Uit onderzoek in Nederland blijkt dat veel mensen wel voldoende uren slapen, maar dat de kwaliteit van die slaap regelmatig tegenvalt (Hersenstichting, 2019). Dit heeft niet alleen gevolgen voor hoe we ons voelen, maar ook voor onze concentratie, geheugen en fysieke gezondheid.

Hoe slaapt Nederland?

Gemiddeld slapen Nederlanders ongeveer 7 uur en 12 minuten per nacht. Hoewel dat binnen de aanbevolen slaapduur valt, is 63 % van de Nederlanders ontevreden over hun eigen slaapkwaliteit (Hersenstichting, 2019). Veel mensen hebben moeite met doorslapen; bijna de helft geeft aan ’s nachts wakker te worden, en eenmaal wakker is het lastig om weer in slaap te vallen (Hersenstichting, 2019).

Het verschil tussen slaapduur en slaapkwaliteit laat zien dat lang genoeg slapen niet automatisch betekent dat je goed slaapt. De manier waarop je slaapt – hoe snel je inslaapt, hoe vaak je wakker wordt en hoe uitgerust je je voelt – is minstens zo belangrijk.


We weten wat we moeten doen, maar we doen het te weinig

Het onderzoek liet zien dat veel Nederlanders weten wat bijdraagt aan een goede nachtrust, maar dat het lastig is dit om te zetten in gedrag. Zo weet de meerderheid dat het vermijden van schermen, cafeïne en alcohol voor het slapen goed is, maar slechts een klein deel voert deze aanpassingen daadwerkelijk uit (Hersenstichting, 2019). Bijvoorbeeld:

  • Slechts 6 % neemt geen beeldscherm mee naar bed
  • 34 % drinkt geen cafeïnehoudende dranken vlak voor het slapen
  • 32 % laat alcohol in de avonduren staan (Hersenstichting, 2019)

Deze cijfers tonen aan dat kennis en gedrag vaak uit elkaar lopen. Mensen weten wat goed is, maar het daadwerkelijk toepassen blijkt moeilijk.


Waarom het belangrijk is om beter te slapen

Goede slaap heeft directe voordelen voor je dagelijkse functioneren. Het helpt je om informatie beter te onthouden, je concentratie scherp te houden en stress te verwerken (Hersenstichting, 2026). Over langere termijn draagt slaap bij aan het herstel van het lichaam en de gezondheid van je hersenen.

Ontoereikende slaap kan niet alleen leiden tot vermoeidheid en concentratieproblemen; het kan uiteindelijk bijdragen aan ernstigere gezondheidsproblemen zoals stemmingsstoornissen, hart‑ en vaatziekten en cognitieve achteruitgang (Hersenstichting, 2026).


Wat kun je doen om beter te slapen?

Hoewel gedragsverandering niet eenvoudig is, zijn er praktische stappen die je kunt nemen:

  • Creëer een rustige en donkere slaapkamer
  • Vermijd schermen en stimulerende dranken vlak voor het slapen
  • Plan ontspannende activiteiten in de avond, zoals lezen of een warm bad
  • Beweeg voldoende overdag en zorg voor daglicht


Deze tips zijn niet nieuw, maar ze worden nog te weinig toegepast in het dagelijks leven (Hersenstichting, 2019). Door kleine aanpassingen in je routine kan je slaapkwaliteit vaak al verbeteren.

Hersenstichting. (2019). Volwassenen geven het slechte voorbeeld. Geraadpleegd op 4 februari 2026, van: https://www.hersenstichting.nl/nieuws/volwassenen-geven-het-slechte-slaapvoorbeeld/


Hersenstichting. (z.d). Slaap en gezonde hersenen. Geraadpleegd op 4 februari 2026, van:
https://www.hersenstichting.nl/slaap-cijfers/

21 januari 2021
“Werk thuis, tenzij het niet anders kan”, dat is al een tijdje de norm en zal ook nog even aangehouden worden. Een deel van de thuiswerkers ervaart het als prettig en wil na de coronacrisis ook thuis blijven werken. Dit is alleen makkelijker gezegd dan gedaan, er moet namelijk met een aantal dingen rekening worden gehouden. Een eigen werkplek thuis inrichten klinkt erg leuk, vind je niet? Maar dit doe je niet even zomaar. Wanneer er geen rekening wordt gehouden met je lichamelijk gezondheid, kunnen er een aantal nare klachten ontstaan; stijve nek, rugpijn, pijnlijke schouders en hoofdpijn. Dit is op korte termijn, op lange termijn verhoogt het zelfs de kans op hart- en vaatziekten. Een gezonde thuiswerkplek begint bij een goede stoel. De voeten moeten makkelijk op de grond kunnen rusten en de knieën zitten ter hoogte van de heupen. Stem de stoel- en tafelhoogte ook op elkaar af. Armen en schouders moeten in een ontspannen houding zitten, dit realiseer je door de ellebogen op (of net iets boven) tafelhoogte te plaatsen met behulp van armleggers. Een ergotherapeut of een gespecialiseerde fysiotherapeut kan hierbij helpen door naar het totaalplaatje te kijken. Er wordt gekeken naar de werkzaamheden, werkdruk en werkomgeving (temperatuur, lichtinval etc.). Op basis van deze gegevens wordt een advies gegeven om de klachten te verminderen en te voorkomen. Wij van Gezondheidscentrum Noord-Limburg kunnen een advies opstellen. Een van onze gespecialiseerde fysiotherapeuten komt langs voor een thuiswerkonderzoek en schrijft vervolgens een advies. Voor meer informatie kunt u contact opnemen.
30 december 2020
Voeding speelt een belangrijke rol bij het creëren van een gezonde levensstijl. Het heeft diverse positieve uitwerkingen op de werknemers. Zo heeft een fitte werknemer meer energie, is gelukkiger en presteert daardoor beter. De werkvloer is daarom de perfecte plek om een gezonde levensstijl te stimuleren, door bijvoorbeeld een gezonde kantine te faciliteren. Het aanbod van een gezondere kantine bevat producten die kwalitatief hoogwaardige voedingsstoffen bevatten. Dit zijn bijvoorbeeld producten met meer vezels en minder calorieën, vet, zout en suiker. Naast het gezonde aanbod, heeft de kantine ook een gezonde uitstraling. In een optimale situatie is het grootste deel van de producten een betere, gezonde keuze en het kleinste aandeel ongezond. De gezonde keuze wordt daardoor vanzelfsprekend. De gezonde producten liggen vooraan, makkelijk te pakken en stralen 'gezond en verleidelijk' uit. Door een paar kleinere aanpassingen te maken in de huidige kantine, zet je al een paar goede stappen in de goede richting: 1. Voeg een gezondere keuze toe aan het bestaande assortiment. Bijvoorbeeld mager broodbeleg (20+/30+ kaas, magere vleeswaren). 2. Bied meer broodsoorten aan. Een grotere variëteit verleidt tot een gevarieerd gebruik van verschillende producten. Gevarieerd eten draagt bij aan de inname van alle benodigde voedingsstoffen. Volkoren en bruine broodsoorten zijn de betere keuze. Zorg voor voldoende aanbod van groente en fruit. Niet alleen in de kantine, maar bijvoorbeeld ook op de vergadertafel. 4. Serveer minder gefrituurde snacks of kies zelfs voor een snackvrije dag. 5. Geef de menukaart een gezondere uitstraling: maak bijvoorbeeld aantrekkelijke omschrijvingen van gezonde gerechten. Een ‘meergranen triangel met huisgemaakte pesto, rucola en kaas’ klinkt aantrekkelijker dan een ‘broodje kaas’. BRON: www.ener-joy.nl
27 december 2020
Iedereen zit wel eens niet lekker in zijn of haar vel. Er zijn verschillende oorzaken hiervoor, maar een oplossing die voor bijna iedereen wel een beetje helpt: meer bewegen. Dat kan heel simpel zijn door bijvoorbeeld dagelijks een half uurtje te wandelen of fietsen. Een sportschool of deelnemen aan een teamsport hoeft niet aan bod te komen. Ondanks dat je met tegenzin begint aan het sporten of meer bewegen, achteraf zal je lijf ervoor zorgen dat je jezelf blijer voelt. Dit komt aan de ene kant omdat het 'er weer op zit'. Sporten is voor veel mensen toch een doorn in het oog, dus wanneer het achter de rug is, voel je je gelukkiger en fitter. Ten tweede voel je jezelf blijer, omdat tijdens het bewegen gelukshormomen (endorifne en dopamine) vrijkomen in je hersenen. Door deze stofjes voel je je gelukkiger en ervaar je minder stress en dat is precies wat je wilt, toch? Meer beweging kan ook ontzettend goed helpen bij slecht slapen. Doordat je slecht slaapt, kan je ook knap ongelukkig voelen. Wanneer je wat meer op je beweging let, is de kans groter dat je beter slaapt. Niet alleen je hoofd, maar ook je lijf is dan aan het einde van de dag vermoeid, en klaar om te gaan slapen. Bovendien kun je door wat meer op je beweging te letten een conditie opbouwen, waardoor je je sowieso beter gaat voelen. Genoeg bewegen helpt niet alleen je mentale gezondheid, maar ook zeker je fysieke gezondheid. Het helpt je op een gezond gewicht te blijven. Te weinig beweging en overgewicht kunnen leiden tot forse gezondheidsklachten als diabetes, hart-en-vaatziekten en zelfs kanker. Het belangrijkste is een vorm van bewegen te vinden die bij je past, en waar je je goed bij voelt. Op die manier houd je het een stuk langer vol en beleef je er bovendien veel meer plezier aan, ook niet onbelangrijk! BRON: www.ggznieuws.nl
24 december 2020
Op een coronabesmetting reageert iedereen anders. De een heeft er meer last van dan de ander. De meeste mensen blijven een paar dagen of een week thuis ziek. Bij de mensen die langer ziek zijn van de besmetting, duurt het verzuim gemiddeld 55 dagen. Dit aantal kan zelfs nog oplopen tot 200 dagen volgens de arbodienstverlener Arbo Unie. De langdurige zieken hebben hardnekkige kortademigheid- en vermoeidheidsklachten. De grootste zorg van de arbodienstverlener is echter het aantal mensen dat zich ziek meldt met psychische klachten als gevolg van de coronacrisis. "Mensen zijn somber gestemd over de situatie. De aangescherpte lockdown beperkt mensen nog meer in hun vrijetijdsbesteding en sociale activiteiten. Ook in de werkomgeving ontbreekt het velen al geruime tijd aan sociale contacten" , aldus Arbo Unie. In de laatste drie maanden van het afgelopen jaar komt het totale ziekteverzuim lager uit dan in dezelfde periode van vorig jaar. In september was er nog sprake van een piek, in oktober en november waren er juist een stuk minder ziekmeldingen. Nu in december lopen de cijfers weer wat op, maar het verzuim over de hele linie is het laatste kwartaal flink lager. Bron: www.nu.nl