Waarom goede slaap essentieel is voor lichaam en brein
Waarom goede slaap zo belangrijk is – en wat we kunnen leren van Nederlandse cijfers
Slaap wordt vaak onderschat, maar het speelt een cruciale rol in onze gezondheid en ons dagelijks functioneren. Uit onderzoek in Nederland blijkt dat veel mensen wel voldoende uren slapen, maar dat de kwaliteit van die slaap regelmatig tegenvalt (Hersenstichting, 2019). Dit heeft niet alleen gevolgen voor hoe we ons voelen, maar ook voor onze concentratie, geheugen en fysieke gezondheid.
Hoe slaapt Nederland?
Gemiddeld slapen Nederlanders ongeveer 7 uur en 12 minuten per nacht. Hoewel dat binnen de aanbevolen slaapduur valt, is 63 % van de Nederlanders ontevreden over hun eigen slaapkwaliteit (Hersenstichting, 2019). Veel mensen hebben moeite met doorslapen; bijna de helft geeft aan ’s nachts wakker te worden, en eenmaal wakker is het lastig om weer in slaap te vallen (Hersenstichting, 2019).
Het verschil tussen slaapduur en slaapkwaliteit laat zien dat lang genoeg slapen niet automatisch betekent dat je goed slaapt. De manier waarop je slaapt – hoe snel je inslaapt, hoe vaak je wakker wordt en hoe uitgerust je je voelt – is minstens zo belangrijk.
We weten wat we moeten doen, maar we doen het te weinig
Het onderzoek liet zien dat veel Nederlanders weten wat bijdraagt aan een goede nachtrust, maar dat het lastig is dit om te zetten in gedrag. Zo weet de meerderheid dat het vermijden van schermen, cafeïne en alcohol voor het slapen goed is, maar slechts een klein deel voert deze aanpassingen daadwerkelijk uit (Hersenstichting, 2019). Bijvoorbeeld:
- Slechts 6 % neemt geen beeldscherm mee naar bed
- 34 % drinkt geen cafeïnehoudende dranken vlak voor het slapen
- 32 % laat alcohol in de avonduren staan (Hersenstichting, 2019)
Deze cijfers tonen aan dat kennis en gedrag vaak uit elkaar lopen. Mensen weten wat goed is, maar het daadwerkelijk toepassen blijkt moeilijk.
Waarom het belangrijk is om beter te slapen
Goede slaap heeft directe voordelen voor je dagelijkse functioneren. Het helpt je om informatie beter te onthouden, je concentratie scherp te houden en stress te verwerken (Hersenstichting, 2026). Over langere termijn draagt slaap bij aan het herstel van het lichaam en de gezondheid van je hersenen.
Ontoereikende slaap kan niet alleen leiden tot vermoeidheid en concentratieproblemen; het kan uiteindelijk bijdragen aan ernstigere gezondheidsproblemen zoals stemmingsstoornissen, hart‑ en vaatziekten en cognitieve achteruitgang (Hersenstichting, 2026).
Wat kun je doen om beter te slapen?
Hoewel gedragsverandering niet eenvoudig is, zijn er praktische stappen die je kunt nemen:
- Creëer een rustige en donkere slaapkamer
- Vermijd schermen en stimulerende dranken vlak voor het slapen
- Plan ontspannende activiteiten in de avond, zoals lezen of een warm bad
- Beweeg voldoende overdag en zorg voor daglicht
Deze tips zijn niet nieuw, maar ze worden nog te weinig toegepast in het dagelijks leven (Hersenstichting, 2019). Door kleine aanpassingen in je routine kan je slaapkwaliteit vaak al verbeteren.
Hersenstichting. (2019). Volwassenen geven het slechte voorbeeld. Geraadpleegd op 4 februari 2026, van: https://www.hersenstichting.nl/nieuws/volwassenen-geven-het-slechte-slaapvoorbeeld/
Hersenstichting. (z.d). Slaap en gezonde hersenen. Geraadpleegd op 4 februari 2026, van:
https://www.hersenstichting.nl/slaap-cijfers/




